Cannabisolie is geen eenduidig product. De naam wordt gebruikt voor CBD-extract in een draagolie, voor olie met THC en soms voor geperste hennepzaadolie. Die producten verschillen in samenstelling, toepassing en risico's. Wie wil weten wat een flesje bevat, heeft daarom meer nodig dan de naam cannabisolie.
Op deze pagina leest u over de herkomst, de verschillende soorten en de biologische achtergrond. Voor het vergelijken van etiketten kunt u verder lezen in cannabisolie: soorten en verschillen. Een overzicht van een plantenstof is geen persoonlijk behandel- of doseeradvies.
Van cannabisplant tot olie
Cannabis wordt ook hennep genoemd. Verschillende delen van de plant leveren verschillende grondstoffen: vezels voor onder andere textiel en touw, zaden voor voeding en olie, en harsrijk plantmateriaal voor extracten. Het gebruik van dezelfde plant maakt die eindproducten niet onderling uitwisselbaar. De Europese Commissie beschrijft deze toepassingen van hennep.
Bij hennepzaadolie wordt de olie uit de zaden gewonnen. Bij CBD- en THC-olie gaat het om cannabinoïden die in een draagolie zijn verwerkt. Die draagolie kan bijvoorbeeld olijfolie, MCT-olie of hennepzaadolie zijn. Een flesje met hennepzaadolie als ingrediënt kan dus óók CBD bevatten, wanneer dat apart is toegevoegd.
De namen hennep en wiet worden vaak gebruikt om teelt voor vezels of zaden te onderscheiden van teelt voor cannabinoïden. Een etiket met alleen 'sativa' of 'indica' is echter geen betrouwbare bepaling van het THC- of CBD-gehalte. Onderzoek naar commerciële cannabis laat zien dat deze labels de genetische en chemische variatie maar beperkt beschrijven. Watts en collega's, 2021.
Cannabinoïden en het endocannabinoïde systeem uitgelegd
THC staat voor tetrahydrocannabinol; CBD voor cannabidiol. Het zijn twee verschillende cannabinoïden. THC kan een roes veroorzaken. CBD veroorzaakt niet de kenmerkende THC-high, maar daaruit volgt niet dat CBD zonder invloed op het lichaam of zonder risico is.
Het endocannabinoïde systeem bestaat uit lichaamseigen signaalstoffen, receptoren en enzymen. Bekende signaalstoffen zijn anandamide en 2-AG; bekende receptoren zijn CB1 en CB2. Dit systeem is betrokken bij processen zoals eetlust, geheugen, stemming en pijnverwerking. Dat verklaart de wetenschappelijke belangstelling voor stoffen die ermee wisselwerken, niet de werkzaamheid van ieder cannabisproduct.
Werken CBD en THC hetzelfde?
Nee. THC kan cannabinoïdereceptoren activeren. CBD is niet simpelweg een vervanger van anandamide die dezelfde receptoren op dezelfde manier aanzet. In celonderzoek veranderde CBD bijvoorbeeld de reactie van CB1 op andere stoffen. Dat is mechanistisch onderzoek, geen bewijs dat een consumentenolie klachten verhelpt. Laprairie en collega's, 2015.
Slaapklachten, pijn of een sombere stemming tonen niet aan dat iemand een tekort aan cannabinoïden heeft. De uitspraak dat cannabisolie een verstoorde 'balans' bewezen herstelt, gaat te ver. Zulke klachten verdienen een eigen beoordeling door een zorgverlener.
Welke verschillende soorten cannabisolie bestaan er?
| Productnaam | Wat wordt ermee bedoeld? | Belangrijk onderscheid |
|---|---|---|
| CBD-olie | CBD in een draagolie, soms met andere cannabinoïden | Controleer ook THC en overige ingrediënten |
| THC-olie of wietolie | Olie met THC; de hoeveelheid en verhouding met CBD variëren | Kan een roes en andere bijwerkingen geven |
| Hennepzaadolie | Geperste olie uit hennepzaden | Een voedingsolie, geen CBD-extract |
| Hennepzaadolie met toegevoegd CBD | Zaadolie als drager van CBD | Niet beoordelen als gewone keukenolie |
Namen zoals hasjolie of Rick Simpson olie zeggen op zichzelf niets over een gecontroleerde sterkte of geneeskundige werking. Bij wietolie is vooral de herkomst en de werkelijke samenstelling van belang.
Zaadolie is evenmin automatisch analytisch vrij van cannabinoïden. Tijdens oogst en verwerking kunnen sporen van andere plantdelen meekomen. De FDA beschrijft deze mogelijke sporen van THC en CBD. Dat is iets anders dan bewust toegevoegd CBD.
Wat zegt de Nederlandse wet over cannabisolie?
Een universele regel 'minder dan 0,05% THC betekent legaal' is onjuist. De beoordeling hangt onder meer af van samenstelling, productie, bestemming en de regels voor het producttype.
Medicinale cannabisolie is onder voorwaarden op recept via bepaalde apotheken verkrijgbaar. Ook die olie valt onder de Opiumwet. Bureau voor Medicinale Cannabis.
Voor nieuwe voedingsmiddelen is markttoegang nodig; een laag THC-gehalte vervangt die toets niet. De NVWA legt de voorwaarden voor novel foods uit. De regels voor landbouw, voedingsolie, een CBD-extract en een geneesmiddel mogen dus niet op één hoop worden gegooid.
Hoe worden cannabinoïden uit hennep verkregen?
Professionele extractie kan plaatsvinden met koolstofdioxide of een oplosmiddel zoals ethanol. Zaadpersing is een ander proces. De methode alleen bewijst niet dat een eindproduct zuiver is, alle plantenstoffen behoudt of geen THC bevat.
Een zinvolle kwaliteitsbeoordeling kijkt naar het eindproduct: cannabinoïdegehalten, mogelijke verontreinigingen, batchnummer en wat daadwerkelijk is getest. Een laboratoriumrapport voor alleen CBD en THC zegt bijvoorbeeld niets over niet-onderzochte oplosmiddelresten. Een vermelding 'CO2-extractie' vervangt dat rapport niet.
Zelf extracten maken brengt risico's mee, waaronder brandgevaar bij oplosmiddelen en een onbekende eindconcentratie. Deze pagina geeft daarom geen extractie-, verdunnings- of doseerrecept.
Waarom gebruiken mensen cannabisolie?
Sommige mensen bedoelen een voedingsolie voor in de keuken; anderen zoeken informatie over cannabinoïden bij een gezondheidsklacht. Dat zijn verschillende vragen. Hennepzaadolie kan vanwege de smaak in voedsel worden gebruikt, maar is geen behandeling.
Er bestaan geneesmiddelen met cannabinoïden voor specifieke indicaties. Het bewijs voor zo'n middel geldt niet automatisch voor de CBD-olie in een webshop. Het CBG maakt onderscheid tussen geneesmiddelen, medicinale cannabis en supplementen.
Gebruiksvormen en dosering zijn niet uitwisselbaar
Een olie voor oraal gebruik is geen vloeistof voor een vaporizer. Gebruik een product niet rectaal, vaginaal of op een andere manier alleen omdat een ander cannabisproduct zo wordt toegediend. Volg bij een voorgeschreven middel de instructies van arts en apotheek.
Een percentage vertelt niet hoeveel iemand nodig heeft. Er bestaat geen algemeen druppelschema voor volwassenen en evenmin een veilige standaardconcentratie voor kinderen. Verhoog de hoeveelheid niet op eigen initiatief wanneer een verwacht effect uitblijft.
CBD kan bijwerkingen en wisselwerkingen met medicijnen geven. Bespreek gezondheidsvragen of medicijngebruik met uw arts of apotheker. Gebruik CBD niet op eigen initiatief tijdens zwangerschap of borstvoeding en geef het niet zelfstandig aan kinderen. De EFSA-beoordeling van februari 2026 bevat nog onzekerheden en is geen algemene goedkeuring van CBD-olie.