Wat is CBD?

In het kort

• CBD (cannabidiol) is een natuurlijke stof uit de hennepplant die niet psychoactief is.
• CBD werkt via het endocannabinoïd systeem (ECS), een netwerk van receptoren in je lichaam.
• In tegenstelling tot THC word je van CBD niet high of stoned.
• CBD is verkrijgbaar als olie, capsules, crème en meer, en is in Nederland legaal.

Wat is CBD precies?

CBD staat voor cannabidiol. Het is een van de meer dan honderd cannabinoïden die van nature voorkomen in de cannabisplant. Cannabinoïden zijn chemische verbindingen die de plant aanmaakt. Wetenschappers ontdekten CBD voor het eerst in 1940, maar pas de laatste tien tot vijftien jaar is de stof enorm populair geworden.

De cannabisplant kent twee bekende varianten: marihuana en hennep. CBD wordt vrijwel altijd gewonnen uit industriële hennep. Deze variant bevat van nature veel CBD en heel weinig THC (minder dan 0,3%). Dat is belangrijk, want THC is de stof die een "high" gevoel veroorzaakt. Bij hennep is dat percentage zo laag dat er geen psychoactief effect optreedt.

Na de oogst worden de bloemen en bladeren van de hennepplant verwerkt. Door middel van extractie (vaak met CO2) worden de cannabinoïden uit het plantmateriaal gehaald. Het resultaat is een concentraat dat rijk is aan CBD. Dit concentraat wordt vervolgens gemengd met een draagolie, zoals hennepzaadolie of MCT-olie, om CBD olie te maken.

Het endocannabinoïd systeem uitgelegd

Om te begrijpen hoe CBD werkt, moet je iets weten over het endocannabinoïd systeem (ECS). Dit systeem werd pas in de jaren negentig ontdekt door onderzoekers die de werking van cannabinoïden bestudeerden. Het ECS is een complex netwerk van receptoren, enzymen en signaalstoffen dat in het hele lichaam voorkomt.

Je lichaam maakt zelf cannabinoïden aan. Die heten endocannabinoïden ("endo" betekent "van binnenuit"). De twee belangrijkste zijn anandamide en 2-AG. Deze stoffen binden aan twee soorten receptoren:

Het ECS speelt een rol bij het in balans houden van allerlei lichaamsprocessen. Denk aan slaap, stemming, eetlust, pijn en het immuunsysteem. Wetenschappers noemen dit homeostase: het vermogen van je lichaam om een stabiele interne omgeving te behouden.

CBD bindt niet direct aan de CB1- of CB2-receptoren, zoals THC dat wel doet. In plaats daarvan beïnvloedt CBD het ECS op een indirecte manier. Het remt bijvoorbeeld het enzym FAAH, dat normaal gesproken anandamide afbreekt. Daardoor blijft er meer anandamide beschikbaar in je lichaam. Anandamide wordt ook wel het "geluksmolecuul" genoemd vanwege de rol die het speelt bij gevoelens van welzijn.

Het verschil tussen CBD en THC

CBD en THC zijn allebei cannabinoïden uit de cannabisplant, maar ze werken heel anders. Het belangrijkste verschil: THC is psychoactief en CBD niet. Dat betekent dat THC je bewustzijn verandert (het "high" gevoel), terwijl CBD dat niet doet.

Doordat CBD niet direct aan CB1-receptoren bindt, veroorzaakt het geen verandering in je bewustzijn. Je kunt CBD gebruiken en gewoon je dagelijkse bezigheden voortzetten, autorijden en werken. Lees meer over het verschil tussen CBD en THC.

In welke vormen is CBD verkrijgbaar?

CBD is tegenwoordig in veel verschillende vormen te koop. Elke vorm heeft eigen voordelen en is geschikt voor andere situaties. Hieronder vind je de meest populaire vormen.

CBD olie

CBD olie is veruit de populairste vorm. Je druppelt de olie onder je tong (sublinguaal) en houdt het daar ongeveer 60 seconden vast voordat je het doorslikt. Via het slijmvlies onder je tong komt de CBD relatief snel in je bloedbaan. De meeste mensen merken binnen 15 tot 45 minuten het eerste effect. CBD olie is verkrijgbaar in verschillende concentraties, van 2,5% tot 30% of hoger.

CBD capsules

CBD capsules zijn handig als je de smaak van CBD olie niet prettig vindt of als je een exacte dosering wilt. Elke capsule bevat een vaste hoeveelheid CBD. Je slikt ze in met water, net als een gewoon supplement. Het nadeel is dat capsules via het maag-darmkanaal worden opgenomen, waardoor het langer duurt voordat je iets merkt (meestal 45 tot 90 minuten).

CBD crème en topicals

CBD crème breng je rechtstreeks aan op de huid. De CBD wordt opgenomen via de huid en werkt lokaal. Deze vorm is populair bij mensen die gericht een specifiek gebied willen behandelen. Denk aan spieren na het sporten of een droge huid. CBD crème komt niet in je bloedbaan, waardoor er geen algemeen effect door je lichaam gaat.

Andere vormen

Naast olie, capsules en crème bestaan er ook CBD e-liquids (voor verdampers), eetbare producten (gummies, chocolade), pleisters en producten voor dieren. Elke vorm heeft een eigen snelheid van opname en werkingsduur. In de onderstaande tabel zie je een overzicht.

Full spectrum, broad spectrum en isolaat

Als je CBD producten vergelijkt, kom je drie termen tegen: full spectrum, broad spectrum en CBD isolaat. Het verschil zit in de samenstelling.

Full spectrum CBD bevat alle cannabinoïden, terpenen en flavonoïden die van nature in de hennepplant voorkomen, inclusief een kleine hoeveelheid THC (onder 0,2% in Nederland). Deze stoffen werken samen in wat het "entourage effect" wordt genoemd. Het idee is dat de combinatie van alle plantenstoffen samen beter werkt dan de afzonderlijke stoffen apart.

Broad spectrum CBD lijkt op full spectrum, maar de THC is er volledig uitgehaald. Je krijgt nog steeds het voordeel van de samenwerking tussen cannabinoïden en terpenen, maar zonder enig risico op THC in je lichaam.

CBD isolaat is pure CBD, zonder andere cannabinoïden of terpenen. Het is een wit poeder dat voor 99% of meer uit cannabidiol bestaat. Dit is de zuiverste vorm, maar je mist het entourage effect. Wil je hier meer over weten? Lees dan het artikel over het verschil tussen full spectrum en isolaat.

Waarom is CBD zo populair geworden?

De populariteit van CBD is in de afgelopen tien jaar enorm gegroeid. Daar zijn verschillende redenen voor.

Wetenschappelijk onderzoek: Hoewel onderzoek naar CBD nog relatief jong is, verschijnen er steeds meer studies over de mogelijke toepassingen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) stelde in 2018 in een kritisch rapport dat CBD over het algemeen goed wordt verdragen, een goed veiligheidsprofiel heeft en niet verslavend is.

Veranderende wetgeving: In steeds meer landen is CBD legaal als voedingssupplement. In Nederland mag CBD worden verkocht zolang het THC-gehalte onder de 0,2% blijft. In 2018 verwijderde het Wereld Anti-Doping Agentschap (WADA) CBD van de lijst met verboden stoffen, waardoor ook sporters het mogen gebruiken.

Natuurlijke benadering: Veel mensen zoeken naar natuurlijke alternatieven voor hun dagelijkse routine. CBD past in die trend. Het is een plantaardige stof die je kunt toevoegen aan je dagelijkse welzijnsroutine, vergelijkbaar met andere supplementen.

Brede beschikbaarheid: CBD producten zijn tegenwoordig overal te koop: online, in drogisterijen en in gespecialiseerde winkels. De drempel om CBD te proberen is daardoor laag. Op de FAQ-pagina van CBDapotheek vind je antwoorden op de meest gestelde vragen.

Waar moet je op letten bij CBD?

De CBD-markt groeit snel en helaas zijn niet alle producten even goed. Hier zijn een paar punten waar je op kunt letten.

Kijk naar laboratoriumtesten. Betrouwbare aanbieders laten hun producten testen door een onafhankelijk laboratorium. In het testrapport (ook wel Certificate of Analysis of COA genoemd) kun je precies zien hoeveel CBD, THC en andere stoffen het product bevat. Zo weet je zeker dat je krijgt wat er op het etiket staat.

Let op de concentratie. CBD olie is verkrijgbaar in uiteenlopende percentages. Een hogere concentratie betekent meer CBD per druppel. Als je net begint, is het verstandig om te starten met een lager percentage (bijvoorbeeld 5% of 10%) en langzaam op te bouwen.

Kies biologisch waar mogelijk. Hennep is een plant die makkelijk stoffen uit de bodem opneemt. Biologisch geteelde hennep geeft meer zekerheid dat het eindproduct vrij is van pesticiden en zware metalen.

Controleer de ingrediëntenlijst. Een goede CBD olie bevat weinig ingrediënten: CBD-extract en een draagolie. Wees kritisch op producten met lange lijsten van toevoegingen.

Is CBD veilig en legaal?

In Nederland is CBD legaal als voedingssupplement, mits het THC-gehalte niet hoger is dan 0,2%. Je hebt geen recept nodig om CBD te kopen. Het valt niet onder de Opiumwet en wordt door de overheid gezien als een gewoon consumentenproduct.

Wat betreft veiligheid: de WHO concludeerde in 2018 dat CBD een goed veiligheidsprofiel heeft. De meest gemelde bijwerkingen in studies zijn mild, zoals vermoeidheid, diarree of veranderingen in eetlust. Het is wel verstandig om bij het gebruik van medicijnen eerst met je arts te overleggen, omdat CBD interactie kan hebben met bepaalde geneesmiddelen (met name via het CYP450-enzym in de lever).

Veelgestelde vragen over CBD

Kun je high worden van CBD?

Nee. CBD is niet psychoactief en veroorzaakt geen "high" of "stoned" gevoel. Alleen THC heeft dat effect, en in legale CBD-producten zit daar te weinig van in.

Hoeveel CBD moet ik nemen?

Er is geen universele dosering. De optimale hoeveelheid verschilt per persoon en hangt af van factoren zoals lichaamsgewicht, de reden van gebruik en de concentratie van het product. De algemene aanbeveling is om laag te beginnen (bijvoorbeeld 10 tot 20 mg per dag) en langzaam op te hogen totdat je tevreden bent.

Kan ik CBD combineren met andere supplementen?

Over het algemeen is CBD goed te combineren met de meeste supplementen. Als je medicijnen gebruikt, overleg dan altijd eerst met je arts of apotheker.

Conclusie

CBD, ofwel cannabidiol, is een natuurlijke stof uit de hennepplant die steeds meer mensen ontdekken. Het werkt via het endocannabinoïd systeem in je lichaam, is niet psychoactief en is in Nederland legaal verkrijgbaar. Of je nu kiest voor olie, capsules of crème, er is voor iedereen een geschikte vorm. Begin altijd met een lage dosering, kies voor geteste producten en raadpleeg bij twijfel een arts.

Bronnen

1. World Health Organization (2018). Cannabidiol (CBD) Critical Review Report. Expert Committee on Drug Dependence, Fortieth Meeting. WHO.int
2. Mechoulam, R. & Parker, L.A. (2013). The Endocannabinoid System and the Brain. Annual Review of Psychology, 64, 21-47. DOI
3. Millar, S.A. et al. (2018). A Systematic Review on the Pharmacokinetics of Cannabidiol in Humans. Frontiers in Pharmacology, 9, 1365. DOI
4. Russo, E.B. (2011). Taming THC: Potential Cannabis Synergy and Phytocannabinoid-Terpenoid Entourage Effects. British Journal of Pharmacology, 163(7), 1344-1364. DOI
5. Iffland, K. & Grotenhermen, F. (2017). An Update on Safety and Side Effects of Cannabidiol. Cannabis and Cannabinoid Research, 2(1), 139-154. DOI