Wat is het verschil tussen CBD en THC?

CBD en THC komen uit dezelfde plant, maar de verschillen zijn groter dan je denkt. De hennepplant bevat meer dan 100 verschillende cannabinoïden, waarvan CBD en THC de twee bekendste en meest onderzochte zijn. Als consument is het verschil tussen deze stoffen bepalend voor de werking, de legaliteit en de geschiktheid van een product. Je leert hier precies hoe CBD en THC werken, waar ze in verschillen, en hoe je de juiste keuze maakt.

In het kort

• CBD maakt je niet high en is legaal in Nederland. THC maakt je wel high en valt onder de Opiumwet.
• Beide stoffen komen uit de hennepplant maar werken op verschillende plekken in je lichaam.
• CBD producten mogen maximaal 0,05% THC bevatten om in Nederland verkocht te mogen worden.

Wat zijn CBD en THC precies?

CBD staat voor cannabidiol. THC staat voor tetrahydrocannabinol. Beide stoffen behoren tot de cannabinoïden, een groep werkzame stoffen die de hennepplant van nature produceert. Van de meer dan 100 cannabinoïden die de plant aanmaakt, zijn CBD en THC veruit het best onderzocht.

Het kernverschil zit in het effect op je bewustzijn. THC is psychoactief: het verandert hoe je hersenen werken en geeft een "high" gevoel. CBD doet dit niet. Je wordt er niet high van en het heeft geen merkbare invloed op je bewustzijn of waarneming.

Chemisch gezien lijken de twee moleculen sterk op elkaar. Beide bevatten precies 21 koolstofatomen, 30 waterstofatomen en 2 zuurstofatomen. Het verschil zit in de rangschikking van één enkele atoomgroep. Die minimale structuurwijziging zorgt ervoor dat de stoffen heel anders reageren met je lichaam.

Hennep en cannabis: dezelfde plant, ander doel

Hennep en cannabis zijn dezelfde plantensoort, Cannabis sativa. Het verschil zit in de teelt. Industriële hennep wordt gekweekt voor een hoog CBD-gehalte en bevat minder dan 0,2% THC. Cannabisplanten voor recreatief gebruik bevatten juist veel THC, soms meer dan 20%, en relatief weinig CBD.

CBD Apotheek selecteert producten die uitsluitend uit industriële hennep komen. Alle producten op de site bevatten minder dan 0,05% THC. Dat is ruim onder de wettelijke grens en te weinig om enig psychoactief effect te veroorzaken.

De Sleutel en het Slot: hoe CBD en THC werken in je lichaam

Je lichaam heeft een eigen cannabinoïde systeem: het endocannabinoïde systeem, het netwerk dat balans reguleert in je lichaam. Dit systeem werkt met receptoren, vergelijk ze met sloten. CBD en THC zijn twee verschillende sleutels die in dezelfde sloten passen, maar een andere deur openen. Dat is het principe van De Sleutel en het Slot.

Je lichaam heeft twee hoofdtypen cannabinoïde receptoren. CB1-receptoren zitten voornamelijk in je hersenen en zenuwstelsel. CB2-receptoren bevinden zich vooral in je immuunsysteem, spijsvertering en organen. THC bindt direct aan de CB1-receptoren in je hersenen. Die directe binding verklaart het psychoactieve effect: THC verandert hoe je hersencellen signalen aan elkaar doorgeven.

CBD werkt fundamenteel anders. Het bindt niet rechtstreeks aan CB1- of CB2-receptoren. In plaats daarvan beïnvloedt CBD deze receptoren indirect, door de manier te veranderen waarop ze reageren op andere stoffen. Een onderzoek van King's College London toonde aan dat CBD de binding van THC aan CB1-receptoren kan blokkeren. In de praktijk betekent dit dat CBD het "high" gevoel van THC kan dempen.

CBD Apotheek analyseert jaarlijks meer dan 200 CBD producten op zuiverheid, concentratie en cannabinoïdenprofiel. Bij die analyses is het verschil in werking direct meetbaar: producten met alleen CBD activeren geen CB1-receptoren, terwijl producten met THC dat wel doen.

Het verschil in effect en werking

De effecten van CBD en THC op je lichaam lopen sterk uiteen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) concludeerde in 2018 dat CBD geen misbruikpotentieel heeft en niet leidt tot afhankelijkheid. THC kan bij langdurig, frequent gebruik wel tot gewenning leiden, hoewel het risico lager is dan bij alcohol of nicotine.

THC geeft een direct merkbaar effect. Binnen 15 tot 30 minuten na inname ervaren de meeste mensen een veranderd bewustzijn: een gevoel van euforie, veranderde tijdswaarneming en verhoogde zintuiglijke prikkels. CBD werkt subtieler. Gebruikers melden geen direct waarneembare "kick", maar merken de effecten vaak pas na dagen tot weken regelmatig gebruik.

Dat verschil in merkbaarheid leidt tot een veelvoorkomend misverstand. Sommige mensen concluderen dat CBD "niet werkt" omdat ze geen onmiddellijk effect voelen. De werking van CBD is echter niet vergelijkbaar met die van THC. Waar THC als een lichtschakelaar werkt, dat je direct aan of uit zet, lijkt CBD meer op een thermostaat die geleidelijk bijstuurt.

Een contra-intuïtief gegeven: hoewel CBD en THC uit dezelfde plant komen, werkt CBD als een soort tegenwicht voor THC. Neem je beide stoffen tegelijk in, dan vermindert CBD het psychoactieve effect van THC. Morgan et al. (2018) toonden in een gecontroleerde studie aan dat deelnemers die CBD samen met THC innamen, minder angst en paranoia ervoeren dan de groep die alleen THC kreeg.

Is CBD legaal? En THC?

De juridische status is voor consumenten een van de meest praktische verschillen. CBD is legaal in Nederland onder twee voorwaarden: het THC-gehalte mag niet hoger zijn dan 0,05%, en het product moet voldoen aan de Novel Food-verordening, het EU-registratieprogramma voor nieuwe voedingsmiddelen dat sinds 2019 van kracht is.

THC valt onder de Nederlandse Opiumwet (Lijst II). Het bezit, de productie en de verkoop zijn verboden. Cannabis wordt gedoogd in coffeeshops via het Nederlandse gedoogbeleid, maar dat beleid geldt niet voor geïsoleerde THC-producten of THC in voedingsmiddelen. Het verschil in juridische behandeling komt voort uit het psychoactieve karakter van THC: de wetgever beschouwt stoffen die je bewustzijn beïnvloeden als risicoproducten.

De situatie verschilt per land. In België geldt een THC-grens van 0,2%, in Duitsland eveneens 0,2%, en in Zwitserland zelfs 1%. Als je CBD producten meeneemt over de grens, controleer dan altijd de lokale wetgeving. Een product dat in Nederland legaal is, kan in een ander land onder strengere regels vallen.

De NVWA handhaaft de regels voor CBD producten in Nederland. Producten die de THC-grens overschrijden of zonder Novel Food-registratie worden verkocht, kunnen van de markt worden gehaald. Controleer daarom altijd of een product een laboratoriumrapport heeft waarop het exacte THC-gehalte staat vermeld.

In ons overzicht over het kiezen van CBD olie lees je stap voor stap waar je op moet letten bij de aankoop van een legaal en betrouwbaar product.

Bijwerkingen en veiligheid vergeleken

CBD wordt door de meeste mensen goed verdragen. De WHO concludeerde in haar rapport van 2018 dat CBD een goed veiligheidsprofiel heeft. De meest gemelde bijwerkingen zijn mild: vermoeidheid, een droge mond en veranderingen in eetlust of gewicht. Bij hoge doseringen kan CBD lichte diarree veroorzaken.

THC heeft meer uitgesproken bijwerkingen. Naast het psychoactieve effect kan THC droge mond, rode ogen, verhoogde hartslag, concentratieproblemen en angstgevoelens veroorzaken. Bij sommige mensen versterkt THC gevoelens van paranoia, vooral bij hogere doseringen of bij mensen die er gevoelig voor zijn.

Wisselwerking met medicijnen

Zowel CBD als THC kunnen wisselwerkingen hebben met medicijnen. Beide stoffen worden afgebroken door het cytochroom P450-enzymsysteem in je lever, hetzelfde systeem dat veel voorgeschreven medicijnen verwerkt. CBD remt dit enzymsysteem sterker dan THC.

Gebruik je bloedverdunners, anti-epileptica of andere medicijnen die via de lever worden afgebroken? Overleg dan altijd eerst met je arts voordat je CBD of THC gebruikt. Een arts kan beoordelen of er risico is op wisselwerkingen en of je dosering aangepast moet worden. CBD Apotheek adviseert klanten die medicijnen gebruiken altijd om contact op te nemen met hun behandelend arts. Vergelijk zelf bij meerdere aanbieders welk product het beste past bij jouw situatie.

Meer informatie over CBD olie en de eigenschappen van verschillende producttypes vind je in ons uitgebreide productoverzicht.

Kunnen CBD en THC samenwerken?

Hoewel CBD en THC verschillend werken, kunnen ze elkaar versterken. Dit noemen onderzoekers het entourage-effect: het principe dat alle stoffen uit de hennepplant samen een ander effect hebben dan elke stof afzonderlijk. Russo (2011) beschreef in het British Journal of Pharmacology hoe cannabinoïden en terpenen, de geur- en smaakstoffen in de plant, elkaars werking kunnen beïnvloeden.

Full spectrum CBD olie bevat naast CBD ook kleine hoeveelheden andere cannabinoïden, terpenen en flavonoïden. De hoeveelheid THC in deze producten blijft altijd onder de wettelijke grens van 0,05%. Dat is te weinig voor een psychoactief effect, maar volgens de entourage-theorie kan zelfs een minimale hoeveelheid bijdragen aan de totale werking.

Niet iedereen wil THC in een product, hoe klein de hoeveelheid ook. In dat geval is CBD isolaat een alternatief. Isolaat bevat uitsluitend CBD, zonder andere cannabinoïden. Het mist daardoor het entourage-effect, maar biedt volledige zekerheid dat er geen THC in zit. Voor mensen die regelmatig worden getest op drugsgebruik, bijvoorbeeld op het werk, kan isolaat de veiligste keuze zijn.

Tussen full spectrum en isolaat bestaat ook een tussenvorm: breed spectrum CBD. Dit type bevat meerdere cannabinoïden en terpenen, maar de THC is er volledig uit verwijderd. Breed spectrum combineert zo een deel van het entourage-effect met de zekerheid van geen THC. Het nadeel is dat het extra verwerkingsstappen vereist, waardoor het doorgaans duurder is dan full spectrum. In ons artikel over waarom CBD duur is lees je meer over hoe het productieproces de prijs beïnvloedt.

Veelgemaakte fouten bij het kiezen

Bij het kiezen tussen CBD producten maken consumenten regelmatig dezelfde fouten. De drie meest voorkomende:

• Hennepzaadolie aanzien voor CBD olie. Hennepzaadolie wordt geperst uit de zaden van de hennepplant en bevat geen cannabinoïden. CBD olie wordt geëxtraheerd uit de bloemen en bladeren. Ondanks vergelijkbare namen zijn het totaal verschillende producten.
• Geen laboratoriumrapport controleren. Een betrouwbaar CBD product heeft altijd een onafhankelijk laboratoriumrapport (Certificate of Analysis) waarop het exacte gehalte aan CBD en THC staat vermeld. Zonder dit rapport weet je niet wat er in het product zit.
• Denken dat full spectrum een positieve drugstest geeft. Bij normaal gebruik van een legaal CBD product met minder dan 0,05% THC is een positieve drugstest zeer onwaarschijnlijk. Bij extreem hoge doseringen is het theoretisch mogelijk, maar in de praktijk komt het zelden voor.

Meer veelgestelde vragen over CBD vind je in ons FAQ overzicht.

Praktische tips voor jouw keuze

Op basis van de verschillen tussen CBD en THC kun je een bewuste keuze maken. De volgende stappen helpen je daarbij:

Heb je liever geen olie? CBD capsules zijn een smaakneutraal alternatief met dezelfde werkzame stoffen. De capsules bevatten een vooraf afgemeten hoeveelheid CBD, waardoor doseren eenvoudiger is. Ook CBD crème is een optie wanneer je CBD lokaal wilt toepassen op een specifiek gebied van je lichaam.

Samenvatting

CBD en THC zijn twee stoffen uit dezelfde plant met fundamenteel andere eigenschappen. THC is psychoactief en valt onder de Opiumwet. CBD is niet psychoactief en vrij verkrijgbaar in Nederland. Het principe van De Sleutel en het Slot verklaart het verschil: beide stoffen werken via je endocannabinoïde systeem, maar activeren andere receptoren met andere gevolgen. Die kennis helpt je om een bewuste keuze te maken die past bij jouw situatie en wensen.

Bij de keuze voor een CBD product is het controleren van het laboratoriumrapport de eerste stap. Kies vervolgens tussen full spectrum en isolaat op basis van je persoonlijke voorkeur en situatie. Onze CBD woordenlijst helpt je om alle termen te begrijpen die je op productlabels tegenkomt.

Bronnen

• World Health Organization (2018). Cannabidiol (CBD) Critical Review Report. Expert Committee on Drug Dependence, 40th Meeting.
• Russo, E.B. (2011). Taming THC: potential cannabis synergy and phytocannabinoid-terpenoid entourage effects. British Journal of Pharmacology, 163(7), 1344-1364.
• Morgan, C.J.A. et al. (2018). Individual and combined effects of acute delta-9-tetrahydrocannabinol and cannabidiol on psychotomimetic symptoms and memory function. Psychopharmacology, 235, 1677-1687.
• Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). THC in hennepproducten.
• Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). CBD als voedingssupplement: regelgeving en handhaving.
• Europese Commissie. Novel Food Catalogue. Cannabinoids entry, 2019.