Kan iedereen CBD gebruiken?

In het kort

• CBD is geschikt voor de meeste gezonde volwassenen en wordt over het algemeen goed verdragen.
• Niet zonder overleg gebruiken tijdens zwangerschap, bij leverproblemen of in combinatie met bepaalde medicijnen zoals bloedverdunners.
• Raadpleeg altijd een arts als je medicijnen slikt, zwanger bent, borstvoeding geeft of een chronische aandoening hebt.
• CBD voor dieren is anders samengesteld dan CBD voor mensen, gebruik altijd een speciaal dierproduct.

CBD is geschikt voor de meeste volwassenen

Het korte antwoord op de vraag "kan iedereen CBD gebruiken?" is: ja, voor het overgrote deel van de gezonde volwassenen is CBD geschikt. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) concludeerde in 2018 dat CBD over het algemeen goed wordt verdragen en een gunstig veiligheidsprofiel heeft. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat CBD bij de meeste mensen geen ernstige bijwerkingen veroorzaakt, zelfs bij hogere doseringen.

CBD, voluit cannabidiol, is een natuurlijke stof uit de hennepplant die steeds populairder wordt als voedingssupplement. In tegenstelling tot THC heeft CBD geen psychoactief effect: je wordt er niet high van. Miljoenen mensen wereldwijd gebruiken dagelijks CBD olie, capsules of crèmes zonder noemenswaardige problemen.

Toch is CBD niet voor iedereen zonder meer geschikt. Net zoals je bij vrij verkrijgbare vitaminen of voedingssupplementen rekening houdt met je persoonlijke situatie, geldt dat ook voor CBD. Denk aan je leeftijd, medicijngebruik, eventuele zwangerschap en bestaande gezondheidsproblemen. In dit artikel bespreken we precies welke groepen extra moeten opletten en wanneer je beter eerst contact opneemt met een arts.

Wil je eerst meer weten over wat CBD precies is en hoe het werkt? Lees dan onze pagina over CBD olie of bekijk de veelgestelde vragen.

Zwangerschap en borstvoeding

Als je zwanger bent of borstvoeding geeft, is het verstandig om geen CBD te gebruiken. Er is op dit moment te weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de effecten van CBD op de ontwikkeling van een ongeboren baby of een zuigeling die borstvoeding krijgt. De Amerikaanse toezichthouder FDA raadt het gebruik van CBD tijdens zwangerschap en borstvoeding daarom nadrukkelijk af.

Wat we wel weten is dat stoffen die de moeder inneemt via de placenta bij de baby terecht kunnen komen. Hetzelfde geldt voor moedermelk. Omdat we nog niet genoeg weten over hoe CBD de ontwikkeling van een baby kan beïnvloeden, is het veiliger om het niet te gebruiken zolang je zwanger bent of borstvoeding geeft.

Gebruik je CBD en ontdek je dat je zwanger bent? Stop dan met het gebruik en bespreek dit met je verloskundige of gynaecoloog. CBD is niet giftig, dus er is geen reden voor paniek, maar het is beter om aan de veilige kant te blijven.

CBD en medicijnen: een belangrijk aandachtspunt

Een van de belangrijkste redenen om voorzichtig te zijn met CBD is de mogelijke wisselwerking met medicijnen. CBD wordt in de lever afgebroken door dezelfde enzymen (het zogenaamde cytochroom P450-systeem) die ook veel medicijnen verwerken. Hierdoor kan CBD de werking van bepaalde medicijnen beïnvloeden, ze sterker of juist zwakker maken.

Vooral bij de volgende medicijngroepen is voorzichtigheid geboden:

Een handige vuistregel die artsen vaak gebruiken: als bij jouw medicijn op de bijsluiter staat dat je geen grapefruit mag eten, is er ook een kans op wisselwerking met CBD. Beide stoffen beïnvloeden namelijk dezelfde leverenzymen (CYP3A4 en CYP2C19). Dit wordt ook wel de "grapefruitregel" genoemd en is een eenvoudige manier om in te schatten of je extra voorzichtig moet zijn.

Wil je meer weten over dit onderwerp? Lees dan ons uitgebreide artikel over wisselwerking tussen CBD en medicatie.

Belangrijk: stop nooit zelf met je medicijnen om CBD te proberen. Overleg altijd eerst met je arts of apotheker.

Kinderen en CBD

Voor kinderen geldt een extra strenge afweging. Het endocannabinoïde systeem speelt een rol bij de ontwikkeling van de hersenen, en die ontwikkeling is bij kinderen nog in volle gang. Hoewel er in de medische wereld een CBD-gebaseerd medicijn (Epidiolex) wordt voorgeschreven aan kinderen met ernstige vormen van epilepsie, gebeurt dit altijd onder streng medisch toezicht en met nauwkeurig vastgestelde doseringen.

Het is niet verstandig om zelfstandig CBD aan kinderen te geven zonder medisch advies. De langetermijneffecten van CBD op de ontwikkeling van jonge hersenen zijn nog onvoldoende onderzocht. Daarnaast zijn vrij verkrijgbare CBD producten niet ontwikkeld of gedoseerd voor kinderen. De concentraties die voor een volwassene normaal zijn, kunnen voor een kind veel te hoog zijn.

Als je overweegt om CBD bij je kind te gebruiken, bijvoorbeeld bij ernstige epilepsie of hardnekkige angstklachten, bespreek dit dan uitvoerig met een kinderarts of neuroloog. Alleen een specialist kan beoordelen of de mogelijke voordelen opwegen tegen de risico's en welke dosering passend is.

Ouderen en CBD

Veel ouderen zijn juist geïnteresseerd in CBD, bijvoorbeeld voor ondersteuning bij gewrichtspijn, slaapproblemen of onrust. CBD kan in principe ook door ouderen worden gebruikt, maar er zijn een paar belangrijke punten om rekening mee te houden.

Ten eerste gebruiken ouderen vaak meerdere medicijnen tegelijk (polyfarmacie). Hoe meer medicijnen je slikt, hoe groter de kans op wisselwerkingen met CBD. Ten tweede werkt de lever bij ouderen vaak minder efficiënt, waardoor CBD langzamer wordt afgebroken. Dit kan betekenen dat een lagere dosering al voldoende is.

Een bijkomend punt is dat ouderen gevoeliger kunnen zijn voor de licht bloeddrukverlagende werking van CBD. Dit kan duizeligheid veroorzaken, vooral bij het opstaan. Wie al bloeddrukverlagers slikt, moet hier extra alert op zijn.

Voor ouderen die willen starten met CBD is het advies: begin met een zeer lage dosering (bijvoorbeeld 5 mg per dag), bouw langzaam op en overleg met de huisarts, zeker als je meerdere medicijnen gebruikt. Meer informatie over doseren vind je in ons artikel hoeveel CBD moet ik nemen?

Leverproblemen en CBD

De lever is het orgaan dat CBD afbreekt en verwerkt. Als je lever niet goed functioneert, kan CBD langzamer worden afgebroken. Daardoor blijft er langer een hogere concentratie CBD in je bloed, wat de kans op bijwerkingen vergroot.

Onderzoek heeft aangetoond dat zeer hoge doseringen CBD (veel hoger dan wat in voedingssupplementen wordt gebruikt) bij proefdieren leverschade kunnen veroorzaken. Bij normale doseringen en een gezonde lever is dit risico zeer klein. Maar als je al een leveraandoening hebt, zoals levercirrose, hepatitis of een vette lever, is het belangrijk om eerst met je arts te overleggen voordat je CBD gaat gebruiken.

Je arts kan eventueel je leverwaarden laten controleren en je adviseren over een veilige dosering. Meer weten over mogelijke bijwerkingen? Bekijk ons artikel over bijwerkingen van CBD.

Allergische reacties op CBD

Een allergie voor CBD zelf is zeldzaam, maar niet onmogelijk. Vaker komt het voor dat mensen reageren op andere ingrediënten in een CBD product, zoals het draagolie (vaak hennepzaadolie of MCT-olie), toegevoegde smaakstoffen of terpenen.

Mogelijke symptomen van een allergische reactie zijn:

• Huiduitslag, jeuk of rode plekken
• Zwelling van lippen, tong of keel
• Maag- of darmklachten
• Benauwdheid (in zeldzame gevallen)

Heb je bekende allergieën voor hennep, noten of kokos? Controleer dan altijd de ingrediëntenlijst van het CBD product. Start met een zeer kleine hoeveelheid om te zien hoe je lichaam reageert. Je kunt ook eerst een druppel CBD olie op de binnenkant van je pols aanbrengen en 24 uur wachten om te zien of er een huidreactie optreedt.

Bij ernstige allergische reacties, stop direct met het gebruik en neem contact op met een arts. In zeer zeldzame gevallen kan een heftige allergische reactie (anafylaxie) optreden, bel in dat geval 112. Raadpleeg de koopgids voor tips over het kiezen van een zuiver, getest product met een duidelijke ingrediëntenlijst.

De Groene Checklist: wanneer raadpleeg je een arts?

Om het overzichtelijk te maken, hebben we de belangrijkste situaties waarin je eerst met een arts moet overleggen samengevat in De Groene Checklist. Herken je jezelf in een of meer van deze punten? Neem dan contact op met je huisarts of specialist voordat je met CBD begint.

Het raadplegen van een arts betekent niet dat CBD onveilig is. Het betekent dat je verstandig omgaat met je gezondheid. Een arts kan rekening houden met jouw specifieke situatie en je helpen om CBD op een veilige manier te proberen. Meer over de veiligheid van CBD lees je in ons artikel is CBD veilig om te gebruiken?

CBD voor dieren versus CBD voor mensen

Een vraag die vaak opkomt: als CBD geschikt is voor mensen, kan ik het dan ook aan mijn hond of kat geven? Het antwoord is genuanceerd. Dieren, zoals honden en katten, hebben net als mensen een endocannabinoïde systeem en kunnen in principe ook baat hebben bij CBD. Maar er zijn belangrijke verschillen.

CBD producten voor mensen bevatten vaak ingrediënten die niet geschikt of zelfs schadelijk zijn voor dieren. Denk aan bepaalde terpenen, smaakstoffen of hogere concentraties THC. Vooral katten zijn veel gevoeliger voor THC dan mensen. Daarnaast hebben dieren andere doseringen nodig vanwege hun lagere lichaamsgewicht en andere stofwisseling.

Gebruik daarom altijd een CBD product dat speciaal is ontwikkeld voor dieren. Op onze pagina CBD voor dieren vind je producten die geschikt zijn voor honden, katten en paarden. Wil je meer weten over CBD en je huisdier? Lees dan ook ons uitgebreide artikel CBD voor huisdieren.

Praktische tips voor een veilige start

Als je tot de groep behoort waarvoor CBD geschikt is, zijn hier een paar tips om verantwoord te beginnen:

• Start laag, bouw langzaam op. Begin met een lage dosering (bijvoorbeeld 5-10 mg per dag) en verhoog deze geleidelijk tot je het gewenste effect ervaart.
• Kies kwaliteit. Koop CBD bij een betrouwbare leverancier die onafhankelijke laboratoriumtesten (COA's) beschikbaar stelt. Bekijk onze koopgids voor hulp bij het kiezen.
• Houd een logboek bij. Noteer hoeveel CBD je neemt, op welk tijdstip en hoe je je voelt. Dit helpt je om de juiste dosering te vinden.
• Luister naar je lichaam. Milde bijwerkingen zoals droge mond, lichte slaperigheid of een licht gevoel in het hoofd zijn doorgaans tijdelijk en verdwijnen bij een lagere dosering.
• Overleg bij twijfel. Twijfel je of CBD geschikt is voor jouw situatie? Een kort telefoontje met je huisarts kan al veel duidelijkheid geven.

Samenvatting

CBD is een veelzijdig en over het algemeen veilig supplement dat geschikt is voor de meeste gezonde volwassenen. De Wereldgezondheidsorganisatie bevestigt dat CBD goed wordt verdragen en niet verslavend is. Tegelijkertijd zijn er specifieke groepen die extra voorzichtig moeten zijn of CBD beter niet kunnen gebruiken zonder medisch advies.

Zwangere en zogende vrouwen, mensen met leverproblemen, kinderen en personen die dagelijks medicijnen gebruiken (met name bloedverdunners, anti-epileptica en bloeddrukverlagers) doen er verstandig aan om eerst een arts te raadplegen. Ouderen kunnen CBD doorgaans wel gebruiken, maar moeten rekening houden met een tragere verwerking en mogelijke wisselwerkingen met andere medicijnen.

Voor dieren geldt: gebruik altijd speciaal ontwikkelde dierproducten en nooit CBD die bedoeld is voor mensen.

De kern van het verhaal is eenvoudig: CBD is voor de meeste mensen veilig en toegankelijk, maar het vraagt om een bewuste aanpak. Ken je eigen situatie, controleer de ingrediënten van je product en aarzel niet om een professional te raadplegen als je twijfelt. Met de juiste voorbereiding en eventueel medisch advies kan CBD voor veel mensen een waardevolle aanvulling zijn op hun dagelijkse routine.

Bronnen

1. World Health Organization (2018). Cannabidiol (CBD) Critical Review Report. Expert Committee on Drug Dependence. WHO rapport
2. Iffland, K. & Grotenhermen, F. (2017). An Update on Safety and Side Effects of Cannabidiol. Cannabis and Cannabinoid Research, 2(1), 139-154. DOI: 10.1089/can.2016.0034
3. Huestis, M.A. et al. (2019). Cannabidiol Adverse Effects and Toxicity. Current Neuropharmacology, 17(10), 974-989. DOI: 10.2174/1570159X17666190603171901
4. Lattanzi, S. et al. (2018). Efficacy and Safety of Cannabidiol in Epilepsy. Drugs, 78(17), 1791-1804. DOI: 10.1007/s40265-018-0992-5
5. U.S. Food and Drug Administration (2023). What You Need to Know (And What We're Working to Find Out) About Products Containing Cannabis or Cannabis-derived Compounds, Including CBD. FDA.gov