Is CBD veilig om te gebruiken?

In het kort

• De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bevestigde in 2018 dat CBD een goed veiligheidsprofiel heeft en niet verslavend is.
• Bijwerkingen zijn mild en komen niet vaak voor: denk aan droge mond, slaperigheid of lichte maagklachten.
• CBD kan de werking van bepaalde medicijnen beïnvloeden, dus overleg altijd met je arts als je medicatie gebruikt.
• Kies altijd een product met een onafhankelijk laboratoriumrapport (Certificate of Analysis) om zeker te zijn van de kwaliteit.

Wat zegt de Wereldgezondheidsorganisatie over CBD?

In 2018 publiceerde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) een uitgebreid rapport over cannabidiol. De conclusie was helder: CBD heeft een goed veiligheidsprofiel bij mensen. Het rapport stelde vast dat CBD geen potentie heeft om misbruikt te worden en dat het niet verslavend is. Dit was een belangrijk moment, want het bevestigde wetenschappelijk wat veel gebruikers al ervoeren.

De WHO keek naar tientallen studies en klinische proeven. Ze concludeerden dat zuivere CBD geen psychoactieve effecten veroorzaakt. Anders gezegd: je wordt er niet high van en het verandert je bewustzijn niet. Dit is een belangrijk verschil met THC, de stof in cannabis die wél een roes veroorzaakt.

Sinds het WHO-rapport hebben meer landen en gezondheidsinstanties CBD erkend als een stof met een laag risicoprofiel. In de Europese Unie is CBD als novel food geclassificeerd. Dat betekent dat producenten aan strenge eisen moeten voldoen voordat ze CBD op de markt mogen brengen.

Welke bijwerkingen kan CBD hebben?

Geen enkel supplement is helemaal vrij van bijwerkingen, en dat geldt ook voor CBD. Het goede nieuws: de bijwerkingen zijn in de meeste gevallen mild en tijdelijk. Een overzichtsstudie van Iffland en Grotenhermen (2017) in het tijdschrift Cannabis and Cannabinoid Research bekeek alle beschikbare onderzoeken en concludeerde dat CBD een gunstig bijwerkingenprofiel heeft, zeker in vergelijking met veel reguliere medicijnen.

Het is goed om te beseffen dat de meeste studies naar bijwerkingen zijn gedaan met doseringen die veel hoger liggen dan wat de gemiddelde gebruiker thuis inneemt. In klinische proeven werden soms doseringen van honderden milligrammen per dag gebruikt. Bij lagere doseringen, zoals 10 tot 50 mg per dag, ervaren de meeste mensen helemaal geen bijwerkingen.

De meest voorkomende bijwerkingen zijn:

Belangrijk om te weten: deze bijwerkingen treden vooral op bij hogere doseringen. Bij de doseringen die de meeste mensen thuis gebruiken (tussen de 10 en 70 mg per dag) komen bijwerkingen weinig voor. Lees meer over bijwerkingen in ons uitgebreide artikel over bijwerkingen van CBD.

CBD en wisselwerking met medicatie

Dit is misschien wel het belangrijkste onderwerp als het gaat om de veiligheid van CBD. CBD wordt in je lichaam afgebroken door dezelfde leverenzymen die ook veel medicijnen verwerken. Deze enzymen heten CYP450-enzymen, en vooral CYP3A4 en CYP2C19 spelen een rol.

Een handige vergelijking: grapefruit beïnvloedt precies dezelfde enzymen. Staat er op de bijsluiter van je medicijn dat je geen grapefruit mag eten? Dan is voorzichtigheid met CBD ook verstandig. Net als grapefruit kan CBD ervoor zorgen dat je medicijn langzamer wordt afgebroken. Daardoor kan de concentratie in je bloed hoger worden dan de bedoeling is.

Medicijnen waarbij extra oplettendheid nodig is:

• Bloedverdunners (zoals warfarine): CBD kan de bloedspiegels verhogen, wat het risico op bloedingen vergroot.
• Anti-epileptica (zoals clobazam, valproaat): Hoewel CBD zelf als anti-epilepticum is goedgekeurd (Epidiolex), kan het de werking van andere anti-epileptica beïnvloeden.
• Bepaalde antidepressiva en angstremmers: CBD kan de afbraak vertragen, waardoor bijwerkingen sterker worden.
• Immunosuppressiva (zoals ciclosporine): De bloedspiegels kunnen stijgen.
• Bepaalde hartmedicatie: Overleg altijd met je cardioloog.

De boodschap is simpel: gebruik je medicijnen op recept? Overleg dan altijd met je arts of apotheker voordat je met CBD begint. Je arts kan de bloedspiegels van je medicijnen controleren en de dosering eventueel aanpassen. In veel gevallen is het goed mogelijk om CBD naast medicijnen te gebruiken, maar dan wel onder begeleiding. Lees ook ons gedetailleerde artikel over CBD en wisselwerking met medicatie.

Is CBD veilig bij langdurig gebruik?

Veel mensen gebruiken CBD dagelijks, soms maanden of zelfs jaren achter elkaar. De vraag of dat veilig is, is begrijpelijk. Het korte antwoord: de beschikbare onderzoeken geven aan dat langdurig gebruik van CBD in normale doseringen geen ernstige gezondheidsrisico's met zich meebrengt.

In klinische studies met het medicijn Epidiolex (zuivere CBD) gebruikten patiënten dagelijks hoge doseringen van 10 tot 20 mg per kilogram lichaamsgewicht. Dat komt neer op 700 tot 1.400 mg per dag voor een volwassene van 70 kilo. Zelfs bij deze hoge doseringen, die veel hoger zijn dan wat je met een CBD olie thuis gebruikt, bleef het veiligheidsprofiel acceptabel.

Wat de wetenschap tot nu toe laat zien:

• Er is geen bewijs dat CBD orgaanschade veroorzaakt bij normale doseringen.
• CBD leidt niet tot fysieke afhankelijkheid of ontwenningsverschijnselen.
• Tolerantieopbouw (steeds meer nodig hebben voor hetzelfde effect) lijkt bij CBD minder voor te komen dan bij veel andere stoffen.

Er is wel een kanttekening. Bij langdurig gebruik van zeer hoge doseringen (meer dan 300 mg per dag) zijn in sommige studies licht verhoogde leverwaarden gezien. Dit was vooral het geval bij patiënten die tegelijkertijd andere medicijnen gebruikten. Daarom is het verstandig om bij langdurig, intensief gebruik af en toe je leverwaarden te laten controleren door je huisarts.

Het is ook geruststellend dat er bij CBD geen sprake is van het zogenaamde rebound-effect. Als je stopt met CBD, komen klachten niet plotseling verergerd terug, zoals dat bij sommige medicijnen wel het geval kan zijn. Je kunt CBD op elk moment stoppen zonder afbouwschema.

Wil je weten hoeveel CBD je het beste kunt nemen? Begin altijd laag en bouw langzaam op. Zo ontdek je wat voor jou goed werkt.

CBD tijdens zwangerschap en borstvoeding

Over het gebruik van CBD tijdens de zwangerschap en borstvoeding is op dit moment onvoldoende onderzoek beschikbaar. De meeste gezondheidsinstanties, waaronder de FDA en het Lareb in Nederland, raden het gebruik van CBD tijdens zwangerschap en borstvoeding af. Niet omdat er bewijs is dat het schadelijk is, maar omdat er simpelweg te weinig onderzoek is om te kunnen zeggen dat het veilig is.

Wat we wel weten:

• CBD passeert de placenta en kan de baby bereiken.
• CBD kan in moedermelk terechtkomen.
• Er zijn geen grootschalige studies gedaan naar de effecten van CBD op de ontwikkeling van een ongeboren kind.

Het voorzorgsprincipe is hier leidend: bij twijfel, niet doen. De reden hiervoor is niet dat CBD bewezen schadelijk is voor de baby, maar dat er simpelweg niet genoeg goede studies zijn om met zekerheid te zeggen dat het veilig is. In de wetenschap geldt: zolang iets niet bewezen veilig is voor kwetsbare groepen, raad je het af.

Ben je zwanger, probeer je zwanger te worden, of geef je borstvoeding? Stop dan met CBD en bespreek eventuele alternatieven met je verloskundige of gynaecoloog.

Is CBD veilig voor kinderen?

CBD is in de vorm van het medicijn Epidiolex goedgekeurd voor kinderen vanaf 2 jaar met ernstige vormen van epilepsie, zoals het syndroom van Dravet en het syndroom van Lennox-Gastaut. In de klinische studies van Devinsky en collega's (2017), gepubliceerd in The New England Journal of Medicine, liet CBD een significante vermindering van epileptische aanvallen zien bij kinderen.

Maar er is een belangrijk verschil: Epidiolex wordt voorgeschreven en begeleid door een arts. De doseringen worden nauwkeurig afgestemd en de kinderen worden regelmatig gecontroleerd.

Voor het algemene gebruik van CBD-supplementen bij kinderen geldt:

• Geef kinderen geen CBD zonder overleg met een arts.
• De veiligheid van vrij verkrijgbare CBD-producten is bij kinderen niet goed onderzocht.
• Kinderen hebben een lager lichaamsgewicht, waardoor de effecten sterker kunnen zijn.
• De hersenen van kinderen zijn nog in ontwikkeling, en de langetermijneffecten van CBD op de hersenontwikkeling zijn onbekend.

Kort samengevat: onder medisch toezicht kan CBD bij specifieke aandoeningen veilig worden gebruikt bij kinderen. Zonder medische begeleiding is het niet aan te raden. Wil je weten of CBD geschikt is voor jouw situatie? Bekijk dan de pagina kan iedereen CBD gebruiken?

Kwaliteit en laboratoriumtests: de sleutel tot veiligheid

De veiligheid van CBD hangt niet alleen af van de stof zelf, maar ook van de kwaliteit van het product dat je koopt. Een onderzoek van Bonn-Miller en collega's (2017) in het tijdschrift JAMA testte 84 CBD-producten die online werden verkocht. De resultaten waren verontrustend: bijna 70% van de producten bevatte een andere hoeveelheid CBD dan op het etiket stond. Sommige producten bevatten meer THC dan toegestaan.

Dit onderstreept waarom kwaliteitscontrole zo belangrijk is. Waar moet je op letten?

Een betrouwbare aanbieder publiceert de laboratoriumresultaten openbaar of stuurt ze op verzoek toe. Kun je nergens een testrapport vinden? Dan is dat een reden om een andere aanbieder te kiezen. Bekijk onze koopgids voor meer tips over het kiezen van een betrouwbaar product.

Hoe gebruik je CBD zo veilig mogelijk?

Met een paar eenvoudige richtlijnen haal je het beste uit CBD en beperk je mogelijke risico's:

• Begin laag, bouw langzaam op. Start met een lage dosering (5 tot 10 mg per dag) en verhoog geleidelijk totdat je het gewenste effect merkt.
• Kies kwaliteit. Koop alleen bij aanbieders die onafhankelijke laboratoriumrapporten kunnen tonen.
• Overleg met je arts. Gebruik je medicijnen op recept? Dan is een gesprek met je arts of apotheker essentieel.
• Luister naar je lichaam. Merk je bijwerkingen? Verlaag dan de dosering of stop tijdelijk.
• Bewaar CBD goed. Bewaar je CBD olie op een koele, donkere plek om de kwaliteit te behouden.
• Gebruik geen CBD als je zwanger bent of borstvoeding geeft.

Wil je meer weten over de verschillende vormen van CBD? Bekijk dan ons overzicht van CBD olie of ontdek CBD capsules als alternatief.

Vergelijking met veelgebruikte supplementen

Om de veiligheid van CBD in perspectief te plaatsen, is het nuttig om het te vergelijken met andere stoffen die veel mensen dagelijks gebruiken:

Zoals je ziet, scoort CBD vergelijkbaar met of beter dan veel gangbare supplementen en vrij verkrijgbare pijnstillers wat betreft veiligheid. Het belangrijkste aandachtspunt blijft de wisselwerking met medicijnen. Het feit dat CBD al duizenden jaren wordt gebruikt in traditionele geneeskunde en dat er in de moderne wetenschap geen dodelijke overdosis is geregistreerd, geeft extra vertrouwen in de veiligheid ervan.

Veelgestelde vragen over CBD-veiligheid

Kun je te veel CBD nemen?

Er zijn geen gevallen bekend van een dodelijke overdosis CBD. Bij zeer hoge doseringen kunnen bijwerkingen toenemen, maar deze zijn niet levensbedreigend. Lees meer in ons artikel kan ik CBD overdoseren?

Mag ik autorijden na het gebruik van CBD?

Zuivere CBD beïnvloedt je rijvaardigheid niet. Wel kan CBD bij sommige mensen slaperigheid veroorzaken. Gebruik je CBD voor het eerst? Rijd dan niet direct na inname totdat je weet hoe jouw lichaam reageert.

Is CBD veilig voor ouderen?

Ja, maar ouderen gebruiken vaker meerdere medicijnen. De kans op wisselwerkingen is daardoor groter. Begin met een nog lagere dosering en overleg met de huisarts of apotheker.

Kan ik CBD combineren met alcohol?

CBD en alcohol kunnen elkaars kalmerende effect versterken. Dit kan leiden tot extra slaperigheid of duizeligheid. Wees hier voorzichtig mee en begin met kleine hoeveelheden van beide.

Samenvatting

CBD is voor de meeste volwassenen een veilige stof, zeker wanneer je het in normale doseringen gebruikt en let op de kwaliteit van het product. De Wereldgezondheidsorganisatie bevestigt het goede veiligheidsprofiel, en de bijwerkingen zijn mild en goed te hanteren. Het belangrijkste aandachtspunt is de wisselwerking met medicijnen: overleg hiervoor altijd met je arts.

Wil je meer weten over CBD? Bekijk dan ons overzicht van veelgestelde vragen of gebruik de CBD woordenlijst om onbekende termen op te zoeken.

Bronnen

1. World Health Organization (2018). Cannabidiol (CBD) Critical Review Report. Expert Committee on Drug Dependence, Fortieth Meeting. who.int
2. Iffland, K. & Grotenhermen, F. (2017). An Update on Safety and Side Effects of Cannabidiol: A Review of Clinical Data and Relevant Animal Studies. Cannabis and Cannabinoid Research, 2(1), 139-154. doi.org
3. Devinsky, O. et al. (2017). Trial of Cannabidiol for Drug-Resistant Seizures in the Dravet Syndrome. The New England Journal of Medicine, 376(21), 2011-2020. doi.org
4. Bonn-Miller, M.O. et al. (2017). Labeling Accuracy of Cannabidiol Extracts Sold Online. JAMA, 318(17), 1708-1709. doi.org
5. Huestis, M.A. et al. (2019). Cannabidiol Adverse Effects and Toxicity. Current Neuropharmacology, 17(10), 974-989. doi.org